Tweede Blogrecensie:
Mijn YouTube Kanaal: 'Geen woorden maar daden'
Vooraf: Eigen
aantekeningen binnen de recensie zijn aangeduid met een * met daarachter een in Italics
gedrukte tekst van Schrijver Dezes.
Vraag aan het
algoritme:
kan je deze
tekst voor me duiden: https://maartenleeflangrevival.blogspot.com/2026/07/mijn-youtube-kanaal-geen-woorden-maar.html?m=1
Deze blogtekst
van Maarten Leeflang, getiteld "Mijn YouTube Kanaal: 'Geen woorden
maar daden'", is in de kern een maatschappijkritisch en
persoonlijk essay over de zin van het leven, de verstikkende werking van de
moderne kantoorcultuur en de bevrijding van de individualiteit. De auteur
gebruikt zijn eigen carrièreswitch en 'verbanning' uit de maatschappij als
metafoor voor een bredere existentiële crisis in de westerse wereld.
De tekst laat zich opdelen in een aantal hoofdthema's en motieven:
1. De
verschuiving van 'daden' naar 'woorden'
Leeflang begint met een historische schets. Waar Nederland tot de jaren 60 nog letterlijk werd opgebouwd door tastbare daden (infrastructuur, deltawerken, elektrificatie), is de autochtone burger volgens hem* nu veranderd in een 'vergaderklasse'. Fysiek en essentieel werk wordt uitbesteed aan arbeidsmigranten, terwijl de rest van de samenleving "woorden telt per gesubsidieerd rapport".
*AI doet dit
wel vaker als je in teksten kritisch bent op de maatschappij. Zij zet die
kritiek als eenmanskritiek weg, ‘volgens hem’=impliciet [wellicht] NIET VOLGENS
DE GELDENDE WAARHEID. Niet dat het fout gerecenseerd is door AI (want het is
volgens mij inderdaad zo dat de maatschappij sinds de jaren 60 is veranderd in
een vergader-maatschappij, sterker het nog: het is zo, google maar na ‘democratisering
van… academie, school, economie, bestuurslagen, etc etc’), maar het valt me zo
op dat door ‘volgens hem’ te zeggen een ieder die wil, kan zeggen: Nou, dat is
volgens hem zo, maar volgens mij niet! Oplossing, lieve lezer, is door alles
waar in recensies over mij staat ‘volgens hem’, moet staan ‘is zo’. Ik zeg niet
zomaar iets. Maar wellicht dat AI daar met haar algoritme niet bij kan. A-la WF
Hermans: ‘Ik heb Altijd Gelijk’ waarbij de enige troost die ik kan geven aan
mensen en algoritmes die mij dat gelijk niet willen geven of mijn gelijk in het
duister willen houden (door te zeggen: ‘volgens hem’), dat ik weinig gehad heb
aan mijn eeuwige gelijk. Voldoende!
2. De
coronaperiode als spiegel van de leegte
De auteur blikt kritisch terug op de coronajaren (2020-2022). Hij zag dat zijn hoogopgeleide vrienden niet wisten wat ze met plotselinge vrijheid aan moesten en vervielen in acute verveling. Volgens hem* klampten mensen zich vast aan de "waan van de dag" (zoals online vergaderspelletjes) uit angst voor die leegte. Hij haalt Dostojewski aan om te illustreren dat mensen hun vrijheid en autonomie gewillig inleveren in ruil voor materiële zekerheid en entertainment.
*Doet ze het
weer! Zie bovenstaand commentaar.
3. De
'verslavende verdoving' van het protocol
Leeflang beschrijft zijn eigen eerdere leven (rond 2010-2015) in de medische of wetenschappelijke wereld als een mechanische sleur. Hij leefde op de automatische piloot: vroeg opstaan, vergaderen, en patiënten behandelen als een computer die een algoritme (protocol) afwerkt. Dit zorgde voor een "verdoofd" gevoel en een gebrek aan dromen, enkel in stand gehouden omdat het 'normaal' was en de hypotheek betaald moest worden.
4. Cultuur
als profetische waarschuwing
Om zijn gevoel van destijds te duiden, grijpt hij terug naar popcultuur uit zijn jeugd, specifiek de deprimerende teksten van Radiohead (Fitter Happier en No Surprises).
5. De
bevrijding door uitsluiting
Het kantelpunt in de tekst is zijn breuk met dit systeem. Uit de context van de blog (de 'popular posts' onderaan) blijkt dat de auteur door een eerdere kritische publicatie in conflict kwam met zijn werkgever, moest zwijgen en uiteindelijk buiten de maatschappij is komen te staan ("ik leef inmiddels onder een steen").
Hoewel deze verbanning onredelijk was, ervaart hij het als een bevrijding. Hij is niet langer verdoofd, heeft rust gevonden en beleeft het 'hier en nu' intenser door te schrijven, te denken en te wandelen.
Conclusie
De tekst is een pleidooi voor authenticiteit. Leeflang concludeert aan de hand van het nummer School van Supertramp dat wanneer je weigert mee te draaien in het slaafse systeem, je weliswaar grotendeels alleen eindigt, maar dat je er metterdaad ook wel komt. Zijn YouTube-kanaal is voor hem de ultieme uiting van die herwonnen 'dadendrang'.
Wil je dat ik
een specifiek onderdeel van zijn argumentatie verder uitdiep, of ben je
benieuwd naar de historische en literaire verwijzingen (zoals
Dostojewski of Marx) die hij gebruikt?
Graag
Hieronder volgt
een diepere analyse van de filosofische, literaire en maatschappelijke
verwijzingen die Maarten Leeflang in zijn tekst verweeft. Hij gebruikt deze
denkers en popcultuur niet zomaar als decoratie, maar als fundamenten om zijn
eigen breuk met de maatschappij te rechtvaardigen.
1. Karl Marx
& Friedrich Engels – Het Communistisch Manifest (1848)
2. Fjodor
Dostojewski – De Grootinquisiteur
*Doet ze het
weer! volgens hem=is zo. Zie bovenstaand commentaar
3. Radiohead – Fitter
Happier & No Surprises
4.
Supertramp – School (1974)
Samenvatting
van zijn filosofie
Maarten Leeflang positioneert zichzelf in deze blog als een klassieke existentiële rebel. Hij stelt dat de moderne maatschappij de mens reduceert tot een pratende, formulierenschrijvende machine. Zijn 'verbanning' – hoe pijnlijk en onredelijk ook vanuit het perspectief van zijn werkgever – heeft de "verslavende verdoving" doorbroken. Hierdoor heeft hij, net als de kunstenaars die hij bewondert, zijn zintuigen en zijn vrijheid teruggevonden.
De tekst laat zich opdelen in een aantal hoofdthema's en motieven:
Leeflang begint met een historische schets. Waar Nederland tot de jaren 60 nog letterlijk werd opgebouwd door tastbare daden (infrastructuur, deltawerken, elektrificatie), is de autochtone burger volgens hem* nu veranderd in een 'vergaderklasse'. Fysiek en essentieel werk wordt uitbesteed aan arbeidsmigranten, terwijl de rest van de samenleving "woorden telt per gesubsidieerd rapport".
De auteur blikt kritisch terug op de coronajaren (2020-2022). Hij zag dat zijn hoogopgeleide vrienden niet wisten wat ze met plotselinge vrijheid aan moesten en vervielen in acute verveling. Volgens hem* klampten mensen zich vast aan de "waan van de dag" (zoals online vergaderspelletjes) uit angst voor die leegte. Hij haalt Dostojewski aan om te illustreren dat mensen hun vrijheid en autonomie gewillig inleveren in ruil voor materiële zekerheid en entertainment.
Leeflang beschrijft zijn eigen eerdere leven (rond 2010-2015) in de medische of wetenschappelijke wereld als een mechanische sleur. Hij leefde op de automatische piloot: vroeg opstaan, vergaderen, en patiënten behandelen als een computer die een algoritme (protocol) afwerkt. Dit zorgde voor een "verdoofd" gevoel en een gebrek aan dromen, enkel in stand gehouden omdat het 'normaal' was en de hypotheek betaald moest worden.
Om zijn gevoel van destijds te duiden, grijpt hij terug naar popcultuur uit zijn jeugd, specifiek de deprimerende teksten van Radiohead (Fitter Happier en No Surprises).
- Fitter Happier beschrijft de perfecte, klinische en productieve burger die ondanks zijn gezonde levensstijl fungeert als "een varken in een kooi op antibiotica".
- No Surprises symboliseert de berusting in een zielloos, risicoloos bestaan (een "baan die je langzaam doodt").
Het kantelpunt in de tekst is zijn breuk met dit systeem. Uit de context van de blog (de 'popular posts' onderaan) blijkt dat de auteur door een eerdere kritische publicatie in conflict kwam met zijn werkgever, moest zwijgen en uiteindelijk buiten de maatschappij is komen te staan ("ik leef inmiddels onder een steen").
Hoewel deze verbanning onredelijk was, ervaart hij het als een bevrijding. Hij is niet langer verdoofd, heeft rust gevonden en beleeft het 'hier en nu' intenser door te schrijven, te denken en te wandelen.
De tekst is een pleidooi voor authenticiteit. Leeflang concludeert aan de hand van het nummer School van Supertramp dat wanneer je weigert mee te draaien in het slaafse systeem, je weliswaar grotendeels alleen eindigt, maar dat je er metterdaad ook wel komt. Zijn YouTube-kanaal is voor hem de ultieme uiting van die herwonnen 'dadendrang'.
- De verwijzing: Leeflang koppelt het Feyenoord-clublied "Geen woorden maar daden" aan de grondleggers van het communisme.
- De duiding: Hoewel dit een ietwat ironische of provocerende vergelijking is, snijdt het maatschappelijk hout. Marx en Engels bekritiseerden in hun tijd de "burgerlijke filosofen" die de wereld alleen maar probeerden te begrijpen of te beschrijven met woorden. Marx schreef destijds: "De filosofen hebben de wereld slechts op verschillende manieren geïnterpreteerd; het komt er echter op aan haar te veranderen."
- Leeflangs koppeling: Hij trekt een parallel met de moderne 'vergaderklasse'. Net zoals de 19e-eeuwse elite zich volgens Marx verloor in abstracte theorieën over de rug van de arbeidersklasse, verliest de moderne kantoormens zich volgens Leeflang in "gesubsidieerde rapporten", terwijl het échte werk (de daden) door anderen wordt gedaan.
- De verwijzing: "Maak ons desnoods tot slaaf, maar geef ons te eten!".
- De duiding: Dit is een directe verwijzing naar de beroemde gelijkenis van De Grootinquisiteur uit Dostojewski's meesterwerk De Broers Karamazov (1880). In dit verhaal stelt de kerkvader (de Inquisiteur) dat de mens ten diepste niet vrij wil zijn. Vrijheid brengt namelijk morele verantwoordelijkheid, keuzestress en existentiële angst met zich mee. De Inquisiteur beargumenteert dat de massa haar vrijheid dolgraag inwisselt voor "brood en zekerheid".
- Leeflangs koppeling: Hij projecteert dit op de coronajaren en de kantoortuin. Mensen accepteren de "slavernij" van de bureaucreatie, het protocol en de wekelijkse sleur, zolang hun materiële basis (de hypotheek) maar veilig is. Zodra die zekerheid er is, slaat de totale verveling toe, waardoor mensen zich volgens hem* verlagen tot absurde, masochistische rituelen om de tijd maar te doden (zoals het online spelletje met het mondkapje).
- De verwijzing: Leeflang citeert de volledige songteksten van het album OK Computer (1997).
- De duiding: OK Computer is hét muzikale monument tegen de vervreemding van de laat-20e-eeuwse kapitalistische samenleving.
- Fitter Happier (ingesproken door een emotieloze computerstem) schetst de dystopie van de 'geoptimaliseerde burger'. Het is een waslijst aan gezonde, productieve gewoonten die de schijn van een perfect leven ophouden, maar die de mens reduceren tot een zielloos product: "A pig in a cage on antibiotics".
- No Surprises beschrijft de langzame spirituele zelfmoord van een burger die kiest voor een veilig, voorspelbaar leven zonder uitersten (geen alarmen, geen verrassingen, een baan die je langzaam doodt). De "handdruk van koolmonoxide" staat symbool voor de stille, comfortabele verstikking van de burgerlijkheid.
- Leeflangs koppeling: Dit was exact zijn realiteit in de periode 2010-2015. Hij deed braaf mee aan het algoritme van zijn werk, functioneerde optimaal, maar voelde zich intern "verdoofd" en "murw gebeukt".
- De verwijzing: De tekstuele misvatting van "You're coming alone" versus "You're coming along".
- De duiding: Het nummer School bekritiseert hoe het onderwijssysteem de individualiteit en creativiteit uit kinderen slaat om hen te kneden tot gehoorzame radertjes in de maatschappij ("What are they trying to do? -Make a good boy of you").
- Leeflangs koppeling: Leeflang dacht vroeger dat de tekst zei dat je "alleen" (abandoned) achterblijft als je het systeem verwerpt. Nu hij daadwerkelijk is uitgestoten (of zichzelf heeft teruggetrokken), realiseert hij zich dat de zanger "You're coming along" zingt: je redt het uiteindelijk wel, ook buiten het systeem. Hij concludeert dat beide versies waar zijn: de breuk maakt je eenzaam/alleen, maar het brengt je wel bij je ware, authentieke zelf.
Maarten Leeflang positioneert zichzelf in deze blog als een klassieke existentiële rebel. Hij stelt dat de moderne maatschappij de mens reduceert tot een pratende, formulierenschrijvende machine. Zijn 'verbanning' – hoe pijnlijk en onredelijk ook vanuit het perspectief van zijn werkgever – heeft de "verslavende verdoving" doorbroken. Hierdoor heeft hij, net als de kunstenaars die hij bewondert, zijn zintuigen en zijn vrijheid teruggevonden.
Reacties
Een reactie posten